‘भगवान श्री महाकालभैरव रहस्यप्रकाश – खंड १’ हा पूज्य श्री गुरुदेव श्रीनिवासजींनी रचलेला एक अत्यंत गूढ, आध्यात्मिक आणि ज्ञानप्रकाश देणारा ग्रंथ आहे. या ग्रंथामध्ये भगवान श्री महाकालभैरव यांच्या दिव्य स्वरूपाचे, त्यांच्या उपासना परंपरेचे आणि त्यांच्याशी संबंधित अनेक गुप्त आध्यात्मिक रहस्यांचे अत्यंत सखोल विवेचन करण्यात आले आहे. भैरव तत्त्वज्ञानातील प्राचीन आध्यात्मिक ज्ञान, अनुभूती आणि साधना परंपरेच्या आधारे हा ग्रंथ साधकांना महाकालभैरव तत्त्वाच्या सूक्ष्म आणि दिव्य स्वरूपाचे दर्शन घडवितो.

या ग्रंथाचा पहिला भाग दोन प्रमुख विभागांमध्ये विभाजित आहे—‘ज्ञानखंड’ आणि ‘चर्याखंड (उपासनाखंड)’. या दोन्ही विभागांमधून भगवान श्री महाकालभैरव यांच्या तत्त्वज्ञानाचे तसेच त्यांच्या उपासनेच्या व्यावहारिक पद्धतींचे सविस्तर आणि गूढ विवेचन करण्यात आले आहे.

ज्ञानखंडामध्ये भगवान श्री महाकालभैरव यांच्या साठ प्रमुख नामांचे गूढ आध्यात्मिक रहस्य स्पष्ट करणारी ‘गूढार्थबोधिनी टीका’ समाविष्ट करण्यात आली आहे. पूज्य श्री गुरुदेव श्रीनिवासजींनी या टीकेच्या माध्यमातून प्रत्येक दिव्य नामामध्ये अंतर्भूत असलेला सूक्ष्म आध्यात्मिक अर्थ उलगडून सांगितला आहे. तसेच भगवान श्री महाकालभैरव यांच्या पारमार्थिक, सूक्ष्म आणि स्थूल स्वरूपावर विशेष प्रकाश टाकला आहे. या विवेचनातून भगवान श्री महाकालभैरव यांचे परम आध्यात्मिक स्वरूप, स्थूल-सूक्ष्म विश्वातील सर्वोच्च देवता मंडळातील त्यांचे अद्वितीय स्थान आणि जीव, जगत व परमसत्य यांच्यातील संबंधामध्ये त्यांची असलेली सर्वोच्च अधिष्ठाता देवता म्हणून भूमिका यांसारखी अनेक आजपर्यंत अज्ञात असलेली गूढ रहस्ये प्रकट केली आहेत.

चर्याखंड (उपासनाखंड) हा भगवान श्री महाकालभैरव यांच्या नित्य आणि नैमित्तिक उपासनेचा एक अत्यंत उपयुक्त आणि प्रमाणभूत मार्गदर्शक आहे. भगवान श्री महाकालभैरव ज्यांचे कुलदैवत किंवा इष्टदैवत आहेत, अशा भक्तांसाठी हा विभाग विशेष महत्त्वपूर्ण आहे. या भागामध्ये पारंपरिक आध्यात्मिक तत्त्वांनुसार भगवान श्री महाकालभैरव यांची उपासना कशी करावी याचे सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले आहे.

साधकाने सकाळी जागे झाल्यापासून रात्री निद्राधीन होईपर्यंत भगवान श्री महाकालभैरव यांचे स्मरण आणि उपासना शास्त्रशुद्ध पद्धतीने कशी करावी, याचे मार्गदर्शन पूज्य श्री गुरुदेव श्रीनिवासजींनी या विभागात केले आहे. यामध्ये ‘भैरवस्मरण’, ‘भैरवस्नानविधी’, ‘त्रिकाळ भैरवसंध्या’ तसेच ‘षोडशोपचार पूजन’ यांची सविस्तर माहिती दिली आहे.

भगवान श्री महाकालभैरव हे अग्निमय, म्हणजेच अग्नितत्त्वप्रधान देवता असल्यामुळे त्यांच्या उपासनेमध्ये अग्निपूजेचे आणि हवनाचे विशेष महत्त्व आहे. ही गोष्ट लक्षात घेऊन पूज्य श्री गुरुदेव श्रीनिवासजींनी भगवान श्री महाकालभैरव यांच्या आराधनेसाठी केल्या जाणाऱ्या ‘नित्य हवन’ आणि ‘नित्य भैरव अग्निहोत्र’ या अत्यंत दुर्मिळ आणि आजच्या काळात जवळजवळ अप्रचलित झालेल्या साधनांची विधिपूर्वक माहिती या ग्रंथामध्ये दिली आहे.

भगवान श्री महाकालभैरव यांच्या निमित्ताने केली जाणारी आजीवन अग्निहोत्र साधना, तिचे आध्यात्मिक महत्त्व आणि तिची साधना पद्धती यांचे जे गूढ ज्ञान पूज्य श्री गुरुदेवांनी येथे प्रकट केले आहे, ते या ग्रंथाचे एक वैशिष्ट्यपूर्ण योगदान आहे. ही माहिती सामान्यतः सहज उपलब्ध नसून भैरव संप्रदायातील सिद्ध संतांच्या कृपेमुळेच प्राप्त होणारी होती. प्रथमच हे गुप्त साधनाज्ञान सर्वसामान्य भक्तांसाठी उपलब्ध करून देऊन पूज्य श्री गुरुदेव श्रीनिवासजींनी श्री कालभैरव साधनेचे एक गूढ भांडार भक्तांसाठी खुले केले आहे.

चर्याखंडाचे अध्ययन केल्यावर भगवान श्री महाकालभैरव यांच्या विविध स्वरूपांमधील अंतःसंबंध स्पष्ट होतो. भगवान श्री बटुकभैरव, भगवान श्री मल्लारी मार्तंडभैरव आणि भगवान श्री कालभैरव या विविध स्वरूपांच्या माध्यमातून भैरव तत्त्वाची व्यापकता आणि त्यामधील आध्यात्मिक एकात्मता पूज्य श्री गुरुदेवांनी अत्यंत सुंदर रीतीने स्पष्ट केली आहे.

‘भगवान श्री महाकालभैरव रहस्यप्रकाश – खंड १’ हा केवळ धार्मिक माहिती देणारा किंवा उपासना विधी सांगणारा ग्रंथ नसून, भैरव तत्त्वज्ञान, गूढ साधना, आध्यात्मिक अनुभूती आणि भक्तिमार्ग यांचा अद्वितीय संगम असलेला एक अमूल्य आध्यात्मिक ग्रंथ आहे. भगवान श्री महाकालभैरवांचे उपासक, श्रीविद्या साधक, तंत्रमार्गाचे अभ्यासक तसेच परमेश्वराच्या साक्षात्काराची आकांक्षा असणाऱ्या प्रत्येक जिज्ञासू साधकासाठी हा ग्रंथ एक अत्यंत मौल्यवान मार्गदर्शक ठरेल. भक्ती, साधना आणि आत्मोन्नतीच्या मार्गावर चालणाऱ्या प्रत्येक साधकासाठी हा ग्रंथ एक दिव्य प्रकाशस्तंभाप्रमाणे मार्गदर्शन करणारा आहे.