Publication Date

6-September-2016

Book Language

Marathi

Pages

156

श्रीमद्भगवद्गीतासुधासार

‘श्रीमद्भगवद्गीतासुधासार’ हा पूज्य श्री गुरुदेव श्रीनिवासजींनी रचलेला एक अत्यंत मौलिक आणि आध्यात्मिक ग्रंथ आहे. अनंतकाळापासून चालत आलेल्या जन्म-मृत्यूच्या चक्रातील दुःखरूपी भवरोगाने पीडित असलेल्या जीवात्म्यासाठी श्रीमद् भगवद्गीतेचा उपदेश हा दिव्य अमृतासमान आहे.

राजर्षी भगवान श्रीकृष्णांनी दिलेल्या या अमृतमय ज्ञानाचा सार पूज्य श्री गुरुदेवांनी आपल्या गहन चिंतनातून ‘श्रीमद्भगवद्गीतासुधासार’ या ग्रंथामध्ये अत्यंत सुंदर रीतीने प्रस्तुत केला आहे. अत्यंत सोप्या, सुबोध आणि प्रवाही भाषेत पूज्य श्री गुरुदेवांनी भगवद्गीतेतील भगवान श्रीकृष्णांच्या दिव्य उपदेशाचा प्रवास स्पष्ट केला आहे. गीतेच्या प्रथम अध्यायात अर्जुनाच्या मनातील विषाद, जिज्ञासा आणि आध्यात्मिक संभ्रमापासून प्रारंभ होऊन अठराव्या अध्यायातील परम ज्ञान, पूर्ण समर्पण आणि आत्मसाक्षात्काराच्या अवस्थेपर्यंत हा दिव्य उपदेश कसा क्रमशः विकसित होत जातो, याचे सुस्पष्ट विवेचन या ग्रंथात करण्यात आले आहे.

या ग्रंथाच्या उपसंहारामध्ये पूज्य श्री गुरुदेव श्रीनिवासजी सांगतात की, श्रीमद् भगवद्गीतेच्या अठरा अध्यायांमध्ये भगवान श्रीकृष्णांनी दिलेल्या उपदेशाचा मूलभूत आशय दोन शाश्वत तत्त्वांवर आधारित आहे

  1. परमार्थतत्त्वाची प्राप्ती हीच मानवी जीवनाची सर्वोच्च उपलब्धी आणि अंतिम ध्येय आहे.

  2. ज्या जीवनमार्गामुळे या परम ध्येयाची प्राप्ती होते, तोच मानवासाठी आदर्श जीवनमार्ग आहे.

भगवान श्रीकृष्णांच्या संपूर्ण गीतोपदेशाचा उद्देश म्हणजे ही दोन शाश्वत तत्त्वे मानवाच्या बुद्धीमध्ये आणि अंतःकरणामध्ये प्रकाशित करणे होय.

या ग्रंथामध्ये पूज्य श्री गुरुदेवांनी भगवान श्रीकृष्णांनी सांगितलेले वैश्विक तत्त्वज्ञान आणि आध्यात्मिक दृष्टी अत्यंत अचूकपणे आणि सुस्पष्ट रीतीने मांडली आहे. भगवद्गीतेच्या प्रत्येक अध्यायामध्ये नेमका कोणता संदेश दिला आहे, त्या अध्यायाचा उद्देश काय आहे आणि त्यामधून कोणते आध्यात्मिक तत्त्व प्रकट होते, याचे सखोल विवेचन त्यांनी केले आहे. त्याचबरोबर गीतेचा संक्षिप्त परंतु सर्वसमावेशक सार अशा पद्धतीने मांडला आहे की, प्रत्येक जिज्ञासू साधकाला भगवद्गीतेचा अधिक सखोल अभ्यास, मनन आणि चिंतन करण्याची प्रेरणा मिळेल.

गीतोपदेशाचे (भगवद्गीतेतील दिव्य संदेशाचे) साधकाच्या जीवनातील महत्त्व, आत्मज्ञान आणि आत्मसाक्षात्काराच्या दृष्टीने त्याची आवश्यकता, हे अत्यंत सोप्या आणि सहज समजणाऱ्या भाषेत या ग्रंथामध्ये स्पष्ट केले आहे. भगवद्गीतेचे ज्ञान हे केवळ तात्त्विक विचार नसून, ते मानवी जीवनातील अंतर्गत परिवर्तन, आत्मोन्नती आणि परम सत्याच्या प्राप्तीसाठी आवश्यक असलेले व्यावहारिक मार्गदर्शन आहे, हे या ग्रंथातून स्पष्ट होते.

‘श्रीमद्भगवद्गीतासुधासार’ या ग्रंथाच्या अध्ययनातून हे लक्षात येते की, भगवद्गीतेचा संदेश हा केवळ उपयुक्त नाही, तर शांतता, ज्ञान, आत्मविकास आणि परम सत्याच्या शोधात असलेल्या प्रत्येक मानवासाठी अत्यंत आवश्यक आहे. भगवान श्रीकृष्णांच्या दिव्य उपदेशाचे शाश्वत ज्ञान समजून घेऊ इच्छिणाऱ्या भक्त, साधक, आध्यात्मिक जिज्ञासू आणि सत्याच्या शोधात असलेल्या प्रत्येक व्यक्तीसाठी हा ग्रंथ एक अमूल्य मार्गदर्शक दीपस्तंभ ठरेल.