‘त्रिपुरारहस्य ज्ञानखंड - रहस्यार्थप्रकाश’ हा श्रीविद्या परंपरेतील अत्यंत प्राचीन, प्रामाणिक आणि अद्वितीय ग्रंथ ‘त्रिपुरारहस्य’ च्या ज्ञानखंडावरील एक सखोल आणि प्रकाशमान भाष्यग्रंथ आहे. भगवान श्रीदत्तात्रेय आणि त्यांचे परमशिष्य भगवान भार्गव जामदग्न्य परशुराम यांच्यामधील दिव्य गुरु–शिष्य संवादावर आधारित असलेल्या त्रिपुरारहस्यमध्ये आत्मसाक्षात्कार, परब्रह्मस्वरूप आणि श्रीविद्येच्या परमगूढ तत्त्वज्ञानाचे अत्यंत प्रभावी विवेचन केलेले आहे.

पूज्य श्रीगुरुदेव श्रीनिवासजींनी सलग पंधरा वर्षे त्रिपुरारहस्यच्या ज्ञानखंडावर अत्यंत रसाळ, अभ्यासपूर्ण आणि अनुभूतीप्रधान प्रवचने दिली. त्या अमूल्य प्रवचनसंपदेतून निवडक बारा प्रवचने या ‘रहस्यार्थप्रकाश – महाभाष्य’ या ग्रंथात संकलित करण्यात आली आहेत. ही प्रवचने त्रिपुरारहस्यच्या ज्ञानखंडातील अध्याय १२ ते १४ यांवर आधारित आहेत.

या दिव्य संवादाच्या प्रारंभी भगवान श्रीदत्तात्रेय परब्रह्मस्वरूप चित्शक्ती श्रीविद्येचे निर्गुण आणि सगुण असे दोन्ही पैलू उलगडून सांगतात. परमार्थाविषयीची तीव्र तळमळ आणि विनम्र जिज्ञासा घेऊन भगवान परशुराम वारंवार प्रश्न विचारतात, आणि भगवान श्रीदत्तात्रेय त्या प्रत्येक प्रश्नाचे अत्यंत सूक्ष्म, तात्त्विक आणि अनुभवसिद्ध उत्तर देतात. अशा प्रकारे या दोन दिव्य अवतारी महर्षींचा संवाद मानवजीवनातील चिरंतन सत्यांचे दर्शन घडविणारा आध्यात्मिक मार्गदर्शक ठरतो.

त्रिपुरारहस्य हा ग्रंथ ज्ञानखंड, माहात्म्यखंड आणि चर्याखंड अशा तीन विभागांत विभाजित आहे. त्यांपैकी ज्ञानखंड हा श्रीविद्येच्या परमार्थतत्त्वाचे विवेचन करणारा अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे. अनंत सामर्थ्याने युक्त, अव्यक्त, निर्गुण, निराकार, सर्वव्यापी, परात्पर परमेश्वरी चित्शक्ती श्रीविद्या, तसेच परशिव किंवा सच्चिदानंद ब्रह्मस्वरूप यांचे अद्वैत स्वरूप या ज्ञानखंडात अत्यंत सखोलपणे स्पष्ट केलेले आहे. नाम-रूपांच्या पलीकडील परमसत्याचा हा दिव्य उलगडा प्रत्येक साधकाला आत्मस्वरूपाच्या अनुभूतीकडे घेऊन जातो.

भगवान परशुरामांच्या अंतःकरणात उद्भवलेले प्रश्न हेच प्रत्येक जिज्ञासू साधकाच्या मनात कधीतरी निर्माण होणारे प्रश्न आहेत -

• मानवी जीवनाचे खरे ध्येय काय आहे?

• मानवाचे खरे हित आणि कल्याण कशात आहे?

• साधकाच्या आध्यात्मिक उन्नतीचा खरा मार्ग कोणता?

• आपण खरे कोण आहोत?

• या जगात आपला जन्म का झाला?

• या विश्वाचे वास्तविक स्वरूप काय आहे आणि त्याच्याशी आपला संबंध कसा आहे?

या सर्व मूलभूत आणि चिरंतन प्रश्नांची समाधानकारक उकल भगवान श्रीदत्तात्रेय त्रिपुरारहस्यच्या माध्यमातून करतात. त्याच दिव्य परंपरेत पूज्य श्रीगुरुदेव श्रीनिवासजींची ही प्रवचने साधकाला केवळ तात्त्विक ज्ञान देत नाहीत, तर आत्मानुभूतीकडे नेणारा साक्षात् साधनामार्गही प्रकाशित करतात.

‘रहस्यार्थप्रकाश – महाभाष्य’ हा केवळ त्रिपुरारहस्यवरील भाष्यग्रंथ नसून, श्रीविद्येच्या परमगूढ रहस्यांचे द्वार उघडणारा, गुरु-तत्त्वाचा प्रकाश अनुभवास आणणारा आणि आत्मसाक्षात्काराच्या दिशेने साधकाला प्रेरित करणारा एक अमूल्य आध्यात्मिक ग्रंथ आहे. श्रीविद्या उपासक, परमार्थप्रेमी, तत्त्वचिंतक आणि सत्याच्या शोधात असलेल्या प्रत्येक जिज्ञासू साधकासाठी हा ग्रंथ संग्रहणीय, अभ्यासनीय आणि आयुष्यभर मार्गदर्शक ठरेल.